Τι είναι η αρθρίτιδα ώμου;
Η αρθρίτιδα είναι μια πάθηση που προκαλεί δυσλειτουργία στην άρθρωση του ώμου. Το βασικό της χαρακτηριστικό είναι η προοδευτική καταστροφή του αρθρικού χόνδρου, του ιστού που καλύπτει τα οστά και επιτρέπει την ομαλή κίνηση της άρθρωσης. Όταν ο χόνδρος φθαρεί, τα οστά «τρίβονται» μεταξύ τους, δημιουργώντας πόνο, δυσκαμψία και περιορισμό κίνησης.
Όπως και στις άλλες μεγάλες αρθρώσεις (ισχίο, γόνατο), η αρθρίτιδα ώμου έχει διάφορες μορφές, οι οποίες διαφέρουν ως προς την αιτία και την εξέλιξή τους.
Η αρθρίτιδα ώμου αποτελεί μία πάθηση κατά την οποία ο αρθρικός χόνδρος έχει φθαρεί. Είναι λιγότερο συχνή από ότι η αρθρίτιδα του ισχίου ή η αρθρίτιδα του γόνατος, λόγω του γεγονότος ότι είναι μία άρθρωση που δε φορτίζεται όσο οι υπόλοιπες. Η αρθρίτιδα είναι μία μη αναστρέψιμη βλάβη, η οποία καθιστά τον ώμο επώδυνο και μη λειτουργικό.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια της αρθρίτιδας του ώμου;
- Η φυσιολογική σταδιακή φθορά του χόνδρου με την πάροδο της ηλικίας
- Η τραυματικής αιτιολογίας χονδροπάθεια
- Η αρθρίτιδα μετά από ρήξη τενοντίου πετάλου
- Η ρευματοειδής αρθρίτιδα
- Η χρόνια αστάθεια του ώμου
Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας του ώμου;
Τα κύρια συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας του ώμου είναι ο πόνος, η αδυναμία και ο περιορισμός της κίνησης. Τα παραπάνω συμπτώματα περιορίζουν τον πάσχοντα στην καθημερινότητά του και μειώνουν αισθητά την ποιότητα ζωής του. Σε προχωρημένα στάδια της πάθησης ο περιορισμός της κίνησης είναι τόσο έντονος που ο ασθενής δεν είναι σε θέση να φέρει το χέρι στο κεφάλι ή να φροντίσει για την καθαριότητά του.
Ανάλογα με τις δραστηριότητες του ασθενούς μπορεί ο πόνος κατά τη διάρκεια της μέρας να επιδεινωθεί. Σταδιακά ο ώμος γίνεται ατροφικός, ενώ πολλοί ασθενείς παραπονούνται ότι το βράδυ δεν μπορούν να κοιμηθούν λόγω του νυχτερινού τους πόνου. Ο ώμος είναι συχνά ζεστός και πονάει στις αλλαγές του καιρού. Όπως σε κάθε είδους αρθρίτιδα, τα συμπτώματα έχουν εξάρσεις και υφέσεις. Με την πάροδο των χρόνων, οι εξάρσεις γίνονται ολοένα και πιο συχνές, ενώ τα μεσοδιαστήματα ηρεμίας γίνονται ολοένα και μικρότερα.
Πώς γίνεται η διάγνωση της πάθησης;
Η διάγνωση τίθεται από το ιστορικό του ασθενούς, την κλινική εξέταση και τις απλές ακτινογραφίες. Στις απλές ακτινογραφίες ο ορθοπαιδικός αξιολογεί την ύπαρξη οστεόφυτων και τη στένωση του μεσάρθριου διαστήματος.
Πώς αντιμετωπίζεται η αρθρίτιδα του ώμου;
Η θεραπεία εξαρτάται κυρίως από το στάδιο της πάθησης. Στα αρχικά στάδια ενδείκνυται η συντηρητική θεραπεία. Στα συντηρητικά μέσα αντιμετώπισης της αρθρίτιδας περιλαμβάνεται η αλλαγή τρόπου ζωής με αποφυγή των δραστηριοτήτων που προκαλούν έξαρση των συμπτωμάτων, η χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και η φυσικοθεραπεία. Η φυσικοθεραπεία έχει ως στόχο τη διάταση των μυών και των συνδέσμων, την ενδυνάμωση και τη βελτίωση του εύρους κίνησης του ώμου. Επιπλέον, οι τοπικές εγχύσεις κορτιζόνης, υαλουρονικού οξέος ή πλάσματος πλούσιου σε αιμοπετάλια (θεραπεία PRP) μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα και να ανακουφίσουν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα τον ασθενή.
Σε προχωρημένα στάδια οστεοαρθρίτιδας η συντηρητική θεραπεία δεν έχει συνήθως το επιθυμητό αποτέλεσμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις η λύση είναι η χειρουργική επέμβαση. Υπάρχουν οι εξής χειρουργικές επιλογές:
- Η αρθροσκόπηση του ώμου, κατά την οποία αφαιρούνται τα ελεύθερα σώματα από την άρθρωση, αφαιρείται ο αρθρικός υμένας που παρουσιάζει φλεγμονή, αντιμετωπίζεται η παθολογία της μακράς κεφαλής του δικεφάλου και λειαίνεται ο αρθρικός χόνδρος.
- Η αρθροπλαστική του ώμου είναι η λεγόμενη “αλλαγή της άρθρωσης’’, δηλαδή η αφαίρεση της φθαρμένης επιφάνειας και η αντικατάστασή της με τεχνητά εμφυτεύματα (προθέσεις). Ενδείκνυται σε προχωρημένα στάδια της πάθησης, όπου ο χόνδρος έχει φθαρεί ολοκληρωτικά.
Τύποι Αρθρίτιδας Ώμου
Οστεοαρθρίτιδα ώμου
Είναι ο πιο συχνός τύπος και εμφανίζεται κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες. Χαρακτηρίζεται από σταδιακή φθορά του χόνδρου χωρίς συγκεκριμένη αιτία. Με την πάροδο του χρόνου δημιουργούνται οστεόφυτα (οστικές προεξοχές), που δυσκολεύουν ακόμη περισσότερο την κίνηση.
Μετατραυματική αρθρίτιδα
Προκύπτει έπειτα από σοβαρό τραυματισμό, όπως κάταγμα που επηρέασε τον αρθρικό χόνδρο. Οι κακώσεις αυτές συχνά οδηγούν σε χρόνια φλεγμονή και φθορά.
Ρευματοειδής αρθρίτιδα
Μια χρόνια φλεγμονώδης πάθηση που συνήθως επηρεάζει και τους δύο ώμους. Ο αρθρικός υμένας φλεγμαίνει και διογκώνεται, προκαλώντας πόνο, δυσκαμψία και σταδιακή καταστροφή της άρθρωσης.
Αρθρίτιδα λόγω χρόνιας ρήξης τενόντων
Όταν οι τένοντες του στροφικού πετάλου έχουν υποστεί χρόνια ρήξη, η άρθρωση χάνει τη σταθερότητά της. Αυτό οδηγεί με τον χρόνο σε φθορά και εμφάνιση αρθρίτιδας.
Συμπτώματα Αρθρίτιδας Ώμου
Τα συμπτώματα μπορεί να ξεκινούν ήπια και να επιδεινώνονται σταδιακά:
- Πόνος κατά την κίνηση ή σε ηρεμία.
- Νυχτερινός πόνος που δυσκολεύει τον ύπνο.
- Δυσκαμψία και περιορισμός του εύρους κίνησης.
- Αδυναμία σε καθημερινές κινήσεις, όπως το ντύσιμο ή το σήκωμα αντικειμένων.
- Εξάρσεις και υφέσεις, με περιόδους έντονου πόνου.
Σε προχωρημένα στάδια, ο πόνος γίνεται μόνιμος και η λειτουργικότητα του ώμου μειώνεται σημαντικά.
Διάγνωση Αρθρίτιδας Ώμου
Η σωστή διάγνωση είναι κρίσιμη για την επιλογή θεραπείας. Περιλαμβάνει:
- Κλινική εξέταση από εξειδικευμένο ορθοπαιδικό.
- Ακτινογραφίες για έλεγχο αλλοιώσεων στα οστά.
- Αξονική ή μαγνητική τομογραφία για λεπτομερή εικόνα της άρθρωσης και των τενόντων.
Η έγκαιρη διάγνωση βοηθά στην αποφυγή περαιτέρω φθοράς και στη σωστή θεραπευτική προσέγγιση.
Συντηρητική Θεραπεία
Στα αρχικά και μέτρια στάδια, η θεραπεία επικεντρώνεται στην ανακούφιση του πόνου και στη βελτίωση της κινητικότητας. Περιλαμβάνει:
- Μείωση δραστηριοτήτων που επιβαρύνουν τον ώμο.
- Παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη φάρμακα.
- Εφαρμογή θερμών ή ψυχρών επιθεμάτων.
- Φυσικοθεραπεία με ειδικές ασκήσεις ενδυνάμωσης και κινητικότητας.
- Συμπληρώματα διατροφής για υποστήριξη των αρθρώσεων.
Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόζονται ενέσεις PRP (αιμοπετάλια με επουλωτικούς παράγοντες) ή βλαστοκύτταρα για καθυστέρηση της εξέλιξης.
Για την άρθρωση του ώμου υπάρχουν δύο επιλογές αρθροπλαστικής. Η ανατομική αρθροπλαστική κατά την οποία αντικαθίσταται η κεφαλή του βραχιονίου και η επιφάνεια της ωμογλήνης με τεχνητά εμφυτεύματα διατηρώντας την φυσιολογική ανατομική εικόνα της άρθρωσης του ώμου. Η ανατομική αρθροπλαστική ενδείκνυται όταν το στροφικό πέταλο του ασθενούς είναι ακέραιο. Η δεύτερη επιλογή αρθροπλαστικής είναι η ανάστροφη ολική αρθροπλαστική κατά την οποία αντικαθίστανται οι αρθρικές επιφάνειες αλλάζοντας τη φυσιολογική ανατομική εικόνα του ώμου. Μετά από την ανάστροφη ολική αρθροπλαστική το σφαιρικό κομμάτι της άρθρωσης ανήκει πλέον στην πλευρά την ωμοπλάτης, ενώ το κοίλο τμήμα ανήκει στην πλευρά του βραχιονίου οστού. Αυτή η ανατομική παραλλαγή ενδείκνυται σε περιπτώσεις στις οποίες το στροφικό πέταλο έχει υποστεί ρήξη και επιτρέπει στην άρθρωση να λειτουργεί χωρίς προβλήματα.
Ποια είναι η μετεγχειρητική αποκατάσταση μετά από ολική αρθροπλαστική του ώμου;
Μετά την ολική αρθροπλαστική απαραίτητη είναι η σωστή μετεγχειρητική αποκατάσταση. Η φυσικοθεραπεία βοηθά αρχικά στη βελτίωση του εύρους κίνησης, ενώ αργότερα βοηθά συνολικά στην ενδυνάμωση της άρθρωσης επιτρέποντας έτσι στον ασθενή την ομαλή και ανώδυνη επάνοδο στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Εξειδίκευση από τον ορθοπαιδικό – χειρουργό Σταθέλλη Απόστολο
Ο ορθοπαιδικός–χειρουργός και αθλητίατρος Σταθέλλης Απόστολος διαθέτει εμπειρία χρόνων πάνω στην χειρουργική ώμου σε Ελλάδα και Γερμανία ως επιμελητής στην Sportklinik-Stuttgart, ένα από τα μεγαλύτερα αρθροσκοπικά κέντρα της Γερμανίας αλλά και της Ευρώπης. Η ειδικότητα του αφορά στην Ορθοπαιδική και την Τραυματολογία κάτι που τον καθιστά ειδικό στην αντιμετώπιση των ορθοπαιδικών παθήσεων. Το 2016 έλαβε τον τιμητικό τίτλο του AGA Arthroskopeur από την πανγερμανική εταιρεία αρθροσκοπικής χειρουργικής.
Χειρουργική Αντιμετώπιση
Όταν η συντηρητική αγωγή δεν αποδίδει, η χειρουργική λύση είναι αναπόφευκτη.
- Αρθροσκόπηση: κατάλληλη για ήπιες περιπτώσεις και μικρότερες ηλικίες.
- Αρθροπλαστική ώμου: αντικατάσταση της άρθρωσης με τεχνητά εμφυτεύματα.
- Ολική αρθροπλαστική: πλήρης αντικατάσταση της άρθρωσης.
- Ημιολική αρθροπλαστική: αντικατάσταση μόνο ενός μέρους της άρθρωσης.
- Ανάστροφη αρθροπλαστική: ειδική τεχνική για περιπτώσεις με σοβαρή βλάβη τενόντων.
Μετά το χειρουργείο, ακολουθεί πρόγραμμα αποκατάστασης για ανάκτηση κίνησης και δύναμης. Ο πόνος συνήθως μειώνεται θεαματικά από τις πρώτες ημέρες.
Επάνοδος μετά τη θεραπεία
Οι περισσότεροι ασθενείς ανακτούν τον πλήρη βαθμό κινητικότητας και απαλλάσσονται από τον χρόνιο πόνο. Η συνέπεια στις οδηγίες του γιατρού και η σωστή φυσικοθεραπεία είναι καθοριστικές για το τελικό αποτέλεσμα.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
- Ποια είναι η πιο συχνή αιτία αρθρίτιδας ώμου;
Η οστεοαρθρίτιδα λόγω φθοράς του χόνδρου με την ηλικία είναι η πιο συχνή. - Υπάρχει τρόπος πρόληψης;
Η πλήρης πρόληψη δεν είναι εφικτή, αλλά η άσκηση, η αποφυγή τραυματισμών και η σωστή στάση σώματος βοηθούν. - Πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Όταν ο πόνος δεν υποχωρεί με συντηρητικά μέσα και η καθημερινότητα επηρεάζεται σοβαρά. - Η αρθροπλαστική ώμου έχει καλά αποτελέσματα;
Ναι, προσφέρει ανακούφιση από τον πόνο και σημαντική βελτίωση της κινητικότητας. - Χρειάζεται μακροχρόνια αποκατάσταση;
Η αποκατάσταση διαρκεί 2-3 μήνες, ανάλογα με το είδος της επέμβασης και τις ανάγκες του ασθενούς.
Η αρθρίτιδα ώμου δεν σημαίνει μόνιμη αναπηρία. Με έγκαιρη διάγνωση, σωστή θεραπεία και την καθοδήγηση ενός εξειδικευμένου ορθοπαιδικού, ο πόνος μπορεί να ελεγχθεί και η ποιότητα ζωής να βελτιωθεί σημαντικά.
Ανάστροφη ολική αρθροπλαστική
Επικοινωνήστε άμεσα με τον εξειδικευμένο ορθοπαιδικό και βρείτε εξατομικευμένη λύση στο πρόβλημά σας.
