Αρθρίτιδα γόνατος

Η αρθρίτιδα του γόνατος είναι μία εκφυλιστική πάθηση κατά την οποία ο αρθρικός χόνδρος φθείρεται. Η σταδιακή εκφύλιση του χόνδρου είναι μία φυσιολογική διαδικασία του οργανισμού, η οποία επέρχεται με την πάροδο των δεκαετιών.

 

Ποια είναι τα συχνότερα αίτια της αρθρίτιδας του γόνατος;

  • Η φυσιολογική φθορά του χόνδρου που σχετίζεται με την ηλικία του ασθενούς
  • Η τραυματικής αιτιολογίας χονδροπάθεια
  • Η φθορά του χόνδρου λόγω χρόνιας αστάθειας του γόνατος (π.χ μετά από ρήξη πρόσθιου χιαστού)
  • Η απουσία μεγάλου μέρους του μηνίσκου μετά από μηνισκεκτομή
  • Ο μη φυσιολογικός άξονας του κάτω άκρου
  • Η παχυσαρκία, με αποτέλεσμα τη χρόνια επιβάρυνση της άρθρωσης
  • Η ρευματοειδής αρθρίτιδα

 

Ποια είναι τα κύρια συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος;

Τα κύρια συμπτώματα της οστεοαρθρίτιδας του γόνατος είναι ο πόνος, το οίδημα της άρθρωσης και η δυσκαμψία. Σε προχωρημένα στάδια της νόσου είναι εμφανής η οπτική παραμόρφωση της άρθρωσης και από τον ίδιο τον ασθενή. Τα παραπάνω συμπτώματα περιορίζουν τον πάσχοντα στην καθημερινότητά του και μειώνουν αισθητά την ποιότητα ζωής του. Τα συμπτώματα συνήθως εξελίσσονται σταδιακά. Ο πόνος είναι εντονότερος το πρωί στα πρώτα βήματα μετά την έγερση από το κρεβάτι ή από την καθιστή θέση. Ανάλογα με τις δραστηριότητες του ασθενούς μπορεί ο πόνος και το οίδημα κατά τη διάρκεια της μέρας να επιδεινωθούν. Πολλοί ασθενείς παραπονιούνται ότι το γόνατό τους είναι ζεστό και πονάει στις αλλαγές του καιρού.

 

Πώς γίνεται η διάγνωση της πάθησης; 

Η διάγνωση τίθεται από το ιστορικό του ασθενούς, την κλινική εξέταση και τις απλές ακτινογραφίες. Οι απλές ακτινογραφίες είναι απαραίτητο να γίνονται σε όρθια θέση, δηλαδή υπό φόρτιση με σκοπό την αποκάλυψη του πραγματικού μεγέθους του προβλήματος. Η μαγνητική τομογραφία βοηθάει στο έλεγχο των υπόλοιπων ανατομικών δομών του γόνατος όπως είναι οι μηνίσκοι και οι χιαστοί. Με την αξιολόγηση όλων των παραπάνω μπορεί ο ορθοπαιδικός να συστήσει την κατάλληλη θεραπεία εξατομικευμένα για τον κάθε ασθενή.

Πώς αντιμετωπίζεται η αρθρίτιδα του γόνατος;

Η θεραπεία εξαρτάται κυρίως από το στάδιο της πάθησης. Στα αρχικά στάδια ενδείκνυται η συντηρητική θεραπεία. Στα συντηρητικά μέσα αντιμετώπισης της αρθρίτιδας περιλαμβάνεται η αλλαγή τρόπου ζωής με αποφυγή των δραστηριοτήτων που προκαλούν έξαρση των συμπτωμάτων, η μείωση του σωματικού βάρους, η χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων και η φυσικοθεραπεία. Η φυσικοθεραπεία έχει ως στόχο τη διάταση των μυών και των συνδέσμων, την ενδυνάμωση και τη βελτίωση του εύρους κίνησης του γόνατος.  Επιπλέον, οι τοπικές εγχύσεις κορτιζόνης, υαλουρονικού οξέος ή πλάσματος πλούσιου σε αιμαπετάλια (θεραπεία PRP) μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα και να ανακουφίσουν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα τον ασθενή.

Σε προχωρημένα στάδια οστεοαρθρίτιδας η συντηρητική θεραπεία δεν έχει συνήθως το επιθυμητό αποτέλεσμα. Σε αυτές τις περιπτώσεις η λύση είναι η χειρουργική επέμβαση. Υπάρχουν οι εξής χειρουργικές επιλογές:

  • Η αρθροσκόπηση του γόνατος, κατά την οποία αντιμετωπίζεται μια πιθανή ρήξη μηνίσκου, αφαιρούνται τα ελεύθερα σώματα από την άρθρωση και λειαίνεται ο αρθρικός χόνδρος. Αυτού του είδους η επέμβαση μπορεί να βελτιώσει τα συμπτώματα για μερικούς μήνες ή λίγα χρόνια.
  • Η οστεοτομία της κνήμης ή του μηριαίου οστού ανάλογα με τον άξονα του κάτω άκρου. Στόχος είναι η διόρθωση του μη φυσιολογικού άξονα του κάτω άκρου με αποτέλεσμα την αποφόρτιση του μέρους του γόνατος όπου υπάρχει η αρθρίτιδα. Έτσι, μειώνονται οι πιέσεις που δέχεται το πάσχον μέρος του γόνατος και υποχωρούν τα συμπτώματα. Ενδείκνυται σε αρχικά στάδια της νόσου και σε νέα άτομα.

  • Η αρθροπλαστική του γόνατος (ολική ή μερική) είναι η λεγόμενη ‘’αλλαγή της άρθρωσης’’, δηλαδή η αφαίρεση της φθαρμένης επιφάνειας και η αντικατάστασή της με τεχνητά εμφυτεύματα (προθέσεις). Ενδείκνυται σε προχωρημένα στάδια της πάθησης, όπου ο χόνδρος έχει φθαρεί ολοκληρωτικά. Το είδος της αρθροπλαστικής και η τεχνική εξαρτάται από παράγοντες όπως το είδος της αρθρίτιδας (γενικευμένη ή περιορισμένη σε ένα τμήμα του γόνατος), την ηλικία του ασθενούς και τα γενικότερα ανατομικά χαρακτηριστικά του γόνατος (π.χ επάρκεια χιαστών, άξονας κάτω άκρου).